Postnatale Depressie? Mamazorg helpt

Voor hulp bij psychische klachten tijdens de zwangerschap en na de bevalling

Postnatale depressie

tegenwoordig ook bekend als postpartum depressie

De term "postnatale depressie" is afkomstig van de latijnse woorden "post" (na) en "natalis"(geboorte). Omdat postnataal in een andere context echter vaak betrekking heeft op het kind, is het tegenwoordig gebruikelijker om te spreken van een "postpartum depressie", wat 'depressie na de bevalling' betekent. De term verwijst nu naar de moeder.

Postpartum depressie wordt vaak afgekort tot PPD, en de (wat minder voorkomende) afkorting voor postnatale depressie is PND. Omdat de meerderheid van de mensen wat meer bekend is met de term "postnatale depressie", zal ik die benaming in dit stukje blijven gebruiken.

 

Hoe vaak komt een postnatale depressie voor?

Veel vrouwen ervaren somberheid vlak na de bevalling, variërend van de normale ‘baby blues’ (kraamtranen) tot stemmingsstoornissen als depressie. Kraamtranen komen bij 30-75% van de moeders voor. Onverwachte kortdurende (minuten tot uren) stemmings-veranderingen, gepaard gaande met gespannenheid, irritatie en huilbuien zijn daar de kenmerken van. Over het algemeen zijn deze klachten tijdelijk van aard en verdwijnen ze vanzelf binnen enkele dagen tot een week. Desondanks ontwikkelt ongeveer 20% van de vrouwen met ‘kraamtranen’ een postnatale depressie. Al met al maakt 13% van de pas bevallen vrouwen in het eerste jaar na de bevalling, een ernstige depressieve episode door. Tevens ervaart een substantieel aantal vrouwen tijdens de zwangerschap depressieve klachten. Bij 17% van de vrouwen die aan het eind van hun zwangerschap zaten, werden depressieve klachten gerapporteerd. Bij vrouwen die op een kraamafdeling lagen was dit percentage 18%, 6 tot 8 weken na de bevalling was dit 13% en 6 maanden daarna was dit 13%.

 

Voor meer informatie over de kenmerken en de oorzaken van een postnatale depressie, verwijs ik door naar de desbetreffende pagina's.

 

Welke klachten komen nog meer voor?

Behalve een postnatale depressie kan men ook een paniekstoornis ontwikkelen tijdens de zwangerschap of vlak na de bevalling. Ongeveer 40%-50% van de vrouwen met een postnatale depressie heeft tevens paniekaanvallen en een zelfde percentage van de vrouwen met een paniekstoornis ervaart vaak somberheid. Angst is een belangrijke risicofactor voor het krijgen van een postnatale depressie. Er is nog niet veel bekend over de mate waarin een paniekstoornis voorkomt in de bevolking of het beloop ervan tijdens de zwangerschap en de postnatale periode.
Vaak worden depressieve klachten zoals slaapproblemen aan een normale zwangerschap toegeschreven. Hierdoor wordt depressie als ziektebeeld in deze periode vaak niet onderkend. Ook klachten als misselijkheid, tintelende vingers en ‘sterretjes zien’ kunnen aangezien worden voor symptomen van zwangerschapsvergiftiging, terwijl het gaat om symptomen van een paniekaanval of hyperventilatie.

Aangezien hormonale veranderingen tijdens de menstruatiecyclus de kans op stemmingsstoornissen vergroten bij een deel van de vrouwen, hoeft een postnatale depressie niet alleen te ontstaan rond de bevalling, maar kan het tevens ontstaan op die momenten die gepaard gaan met hormonale veranderingen. Zo kan men een postnatale depressie ontwikkelen na de eerste menstruatiecyclus of na het stoppen van borstvoeding.

(cijfers gebaseerd op voornamelijk Amerikaans onderzoek)

 

Jonge vaders ook vaak depressief na geboorte kind

Wereldwijd heeft één op de tien jonge vaders last van een postnatale depressie. Ook in Nederland ligt het percentage bij de mannen rond de 10 procent. Jonge vaders krijgen vaak depressieve klachten als hun vrouw die ook heeft.

Een geboorte is een flinke verandering in het leven van mensen. Als men genetisch gevoelig is voor depressies, en allerlei omgevingsfactoren gaan een rol spelen, dan kan dat leiden tot zo’n depressie.

Bij het behandelen van de vrouw, zou dus ook de mentale toestand van de man bekeken moeten worden.